Khadija Hamouchi trekt ten strijde tegen de ‘mediocratie’ in het Midden-Oosten

Home Economie Khadija Hamouchi trekt ten strijde tegen de ‘mediocratie’ in het Midden-Oosten
Khadija Hamouchi trekt ten strijde tegen de ‘mediocratie’ in het Midden-Oosten

Khadija Hamouchi. Foto ©Thana Faroq

Het is haar doel een ‘geïnformeerde maatschappij’ te creëren. De Belgisch-Marokkaanse Khadija Hamouchi – meertalig wereldburger en hartstochtelijk sociaal ondernemer – vecht voor beter onderwijs en werkt aan platforms die jonge mensen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika relevante informatie biedt. Deze moeten ertoe leiden dat de zogeheten ‘Generation Y’ op politieke en economische uitdagingen is voorbereid en zelf oplossingen kan aandragen.

DOOR OSCAR BERGAMIN

Ageren, in plaats van reageren, dat is wat de jonge Arabieren van deze tijd moeten doen. Met dat doel wil Hamouchi via de app ‘Sejaal’ een nieuw sociaal netwerk  creëren, waarmee jongeren in het Midden-Oosten en Noord-Afrika (MENA) de beschikking krijgen over kwaliteitsonderwijs.

‘In welke taal zullen we het interview doen’, vraagt Khadija in het Nederlands tijdens een bijeenkomst in Den Haag waar ze op uitnodiging van het Grote Midden-Oosten Platform (GMOP) spreekt over de kansen en uitdagingen voor jongeren in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Zonder het antwoord van de interviewer af  te wachten, gaat ze in accentloos, op een Londense universiteit gekneed Engels verder: ‘De Arabische millennials moeten ongecensureerd geschreven teksten kunnen uitwisselen over allerlei onderwerpen en op alle gebieden.’
En na twee telefoontjes te hebben afgehandeld, één in het Frans en één in het Arabisch: Young people can change middle power authorities.’

Het is pauze en het programma van het GMOP is hectisch. Wat ‘Middle power authorities’ zijn? De bestuurders van landen van middelgrote machten. Vergeleken met grootmachten, hebben ze ingewikkelder gedragsthema’s en prioriteiten dan vaak wordt aangenomen. De meeste landen in de MENA-regio  zijn ‘middle powers’, en volgens Khadija Hamouchi  wordt hun politiek niet alleen bepaald door omvang of militaire of economische macht, maar ook door zogeheten probleemgebieden waarin middelen en kennis worden geïnvesteerd. ‘Middelgrote machten zijn normaal gesproken drijvende krachten in het proces van transnationale institutionele opbouw,’ zegt Hamouchi, ‘althans: in het zogeheten Westen.  In de MENA-regio is dit nog niet zo, maar we zijn wel op weg daar naartoe.’

Tegen het systeem waar middelmatigheid wordt beloond

In het Midden-Oosten en Noord-Afrika wordt de politiek beheerst door middelmatigheid. En Khadija Hamouchi heeft een grote hekel aan ‘mediocracy’, het systeem waarin middelmatigheid wordt beloond. Als ze spreekt is het dan ook niet in makkelijk behapbare staccato-zinnetjes, maar in grammaticaal perfect geconstrueerde volzinnen, die een aandachtig gehoor verdienen.

Taal is belangrijk voor Khadija: ze studeerde Germanistiek aan de Facultés universitaires Saint-Louis  in Brussel en Duitse taalkunde, letterkunde en cultuurkunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Met haar Master van de Goldsmiths University of London op zak werd ze in 2015 geselecteerd voor het ‘Executive Education Programme in Leadership, Business, and Innovation’ aan de Graduate School of Business van de Stanford University in de Verenigde Staten. Zeker gedurende dit laatste verblijf is ze het idee van ‘probleemgebieden’ waarin landen hun middelen en kennis investeren, gaan combineren met haar studies op het gebied van taalkunde en onderwijs.  Ze is dan ook blij met nieuwe initiatieven in de MENA-regio op het gebied van educatie, zoals die van de Jordaanse Koningin Rania Al Abdullah tijdens de ‘Arab Education Summit’ in maart. ‘Het is belangrijk dat zo’n conferentie nu plaatsvindt en dat de focus wordt gelegd op wat relevant is.  Tot het jaar 2020 komen er zo’n 100 miljoen millennials op de arbeidsmarkt. Het is belangrijk dat die ook werk vinden en een opleiding hebben genoten die hen daarop goed voorbereidt.’

Hamouchi verbleef enige tijd in Egypte en kon daar het onderwijs van het land met binnenkort 100 miljoen inwoners onder de loep nemen. ‘De leerkrachten zijn daar goed en heel betrokken en de jongeren talentvol, maar het onderwijssysteem ligt er aan diggelen.’ En die kloof tussen het talent van de bevolking en de gebrekkige structuur van het onderwijssysteem zette haar aan het denken.

Veel jongeren zoeken verder op het internet en vinden daar dan alleen middelmatigheid. ‘De millennials zijn niet dom,’zegt Kadija. ‘De producenten van digitale platforms komen niet langer weg met inhoud van lage kwaliteit.  Daarmee kunnen ze de interesse van de jonge generatie niet langer behouden. De industrie moet nieuwe normen, hogere standaards, betere kwaliteit en grote relevantie aanbieden, zodat ze jonge doelgroepen beter kunnen bedienen.’ Khadija heeft een duidelijke mening.  Is ze als Arabische jonge vrouw een uitzondering.? ‘Nee,’ zegt ze. ‘Natuurlijk kan ik bouwen op mijn ervaringen uit Brussel, Londen, Berlijn, San Francisco, Cairo, Parijs en nu Beiroet, maar de Arabische millennials zijn hoog gemotiveerd.’

 Met digitale inhoud tegen het achtergebleven formele aanbod van schoolonderwijs

 Met haar eigen idee voor een nieuw sociaal netwerk –de app ‘Sejaal’ –  wil Hamouchi kwalitatief onderwijs beschikbaar stellen voor jongeren in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. ‘De sleutel is om digitale inhoud zoveel mogelijk te onderscheiden van het achtergebleven formele aanbod van schoolonderwijs.’

Aanbieders van digitale inhoud en uitgevers zouden in gedachten moeten houden dat de meeste Arabische millennials hun aanbod gebruiken als een mogelijkheid voor levenslang leren. Volgens Hamouchi hebben deze millennials verder moeite met de onaantrekkelijkheid van de gebruikersinterface van Arabische websites. Ze worden afgeschrikt door irrelevante advertentiepop-ups, overvolle tekst en onduidelijke kleuren. ‘Er is weinig onderzoek gedaan naar de gebruikersinterface en gebruikerservaring voor websites in het Arabisch’, zegt ze. Terwijl dit juist van cruciaal belang is om het intuïtieve rechts-links-patroon – de ‘directionaliteit’ – van de taal voor Arabische consumenten recht te doen. Arabische jongeren zijn volgens Hamouchi erg gevoelig voor digitale identiteiten, het gevoel dat ze bij een gemeenschap horen. ‘Storytelling begint met de kop. Veel millennials zeggen dat ze besluiten een verhaal te lezen op basis van de kop. We leven in een wereld van scrollfeeds en mensen klikken op inhoud waarvan ze denken dat die waarde toevoegt aan hun dag. En zou het dan niet mooi zijn als deze waarde ook een echte waarde is, iets van hoge kwaliteit?

Met ‘Sejaal’ wilde Khadija Hamouchi Arabische jongeren tussen 18 en 30 jaar in contact brengen met leermateriaal in de vorm van video’s, infographics en artikelen. Was haar App “Sejaal” in 2015 nog een soort verbeterd Facebook, een platform waar de leden ook echt iets bijleren en waarvan je inhoud die jongeren interessant vinden kon opslaan en notities kon toevoegen, tegenwoordig gaat ze een stuk verder. Ze wil een goed beveiligd platform waarop jongeren zich alleen met tekst kunnen bezighouden. Verhalen – ‘non-fiction tekst’ – zijn een krachtig en machtig middel en leiden tot zinvolle interactie. ‘Kijk ,’ zegt ze, ‘je hebt ‘food-delivery-apps’ die een kant-en-klaar product opleveren dat we opeten. Onze app moet een platform zijn dat leidt tot uitwisseling. Dus geen passieve consumptie van meningen, maar actieve uitwisseling van kennis, op basis van beschreven feiten, en door middel van participatie gekenmerkt door intellect en logica.’